Press

www.jta.at, May 01, 2012
Party.at, July 31, 2011
Yelp Wien, July 27, 2011
Die Juedische, March 22, 2011
TACE, March 01, 2011
TACE, March 01, 2011
Wien-Heute.at, Aug. 31, 2009
Artez, July 01, 2009
www.jta.at, Jan. 15, 2009
Die Furche, Sept. 04, 2008
Wiener Zeitung, Sept. 03, 2008
Wiener Bezirksblatt Mariahilf, Sept. 01, 2008
Augustin, Aug. 27, 2008
Ether Magazine Blog, Aug. 24, 2008
DiePresse.com, Aug. 22, 2008
Kurier, Aug. 20, 2008
Der Standard, Aug. 20, 2008
Jews in the News, Aug. 17, 2008
Die Furche, Aug. 14, 2008
Salzburger Nachrichten, Aug. 14, 2008
Augustin (online), Apr. 15, 2008
Augustin, March 26, 2008
Augustin, Feb. 27, 2008
Augustin, Feb. 01, 2008
Jewish Renaissance, Dec. 01, 2007
Jewish Renaissance, Oct. 01, 2007
USCJ, Sept. 01, 2007
Association of Jewish Refugees, Aug. 01, 2007
Jewish Renaissance, July 01, 2007
AJT Newsletter, June 30, 2007
AJT Newsletter, June 30, 2007
action.at, May 02, 2007
Konkret, May 01, 2007
art in migration, May 01, 2007
The Canadian Jewish News, May 01, 2007
Die Gemeinde, May 01, 2007
Australian Jewish News, Apr. 30, 2007
Arts Hub, Apr. 26, 2007
Der Standard, March 27, 2007
Der Standard, March 20, 2007
Wienweb, March 19, 2007
Ö1 Morgenjournal, March 19, 2007
Profil, March 19, 2007
wien.ORF.at, March 19, 2007
Tikun Olam Program, March 18, 2007
Die Presse, March 15, 2007
Jews in the News, March 15, 2007
Der Standard, March 14, 2007
WienInternational.at, March 13, 2007
derStandard.at, March 08, 2007
Neubauerrundschau, March 01, 2007
Augustin, Feb. 01, 2007
volksgruppen.orf.at, Jan. 20, 2007
Die Presse, Jan. 20, 2007
Ö1 Kultur - Bühne, Jan. 03, 2007
wien.ORF.at, Dec. 07, 2006
wespennest, Sept. 19, 2006
Augustin, Sept. 01, 2006
Augustin, July 01, 2006
Profil, Feb. 20, 2006
Volksgruppen@orf.at, Nov. 21, 2005
haGalil Online, Nov. 16, 2005
Politix, Nov. 07, 2005
Illustrierte Neue Welt, Sept. 25, 2005
Newsletter of the Association for Jewish Theatre (AJT), Sept. 01, 2005
CeiberWeiber, May 11, 2005
art in migration, May 01, 2005
Maxima, March 01, 2005
Kleine Zeitung, Jan. 25, 2005
Kurier, Nov. 18, 2004
Wiener Zeitung, Nov. 18, 2004
Die Presse, Nov. 18, 2004
derStandard.at, Nov. 18, 2004
Wienweb, Nov. 17, 2004
haGalil Online, Nov. 17, 2004
Glocalist, Oct. 15, 2004
OÖ Nachrichten, Oct. 14, 2004
Contrast, Oct. 01, 2004
Die Presse, Sept. 29, 2004
Datum, Sept. 01, 2004
Schalom, Sept. 01, 2004
Glocalist, July 24, 2004
Wiener Zeitung, June 15, 2004
Die Gemeinde, June 01, 2004
All About Jewish Theatre, June 01, 2004
NIW, Feb. 13, 2004
Die Presse, Feb. 04, 2004
Die Presse, Feb. 02, 2004
action.at, Jan. 30, 2004
Kronen Zeitung, Nov. 30, 2003
Kleine Zeitung, Nov. 29, 2003
Wiener Zeitung, Nov. 14, 2003
L.A. Times, Nov. 09, 2003
Wiener Zeitung, Sept. 16, 2003
Die Presse, Sept. 16, 2003
action.at, Sept. 09, 2003
Die Gemeinde, Sept. 01, 2003
Illustrierte Neue Welt, Sept. 01, 2003
All About Jewish Theatre, Sept. 01, 2003
Die Jüdische, July 13, 2003
Gesellschaft für TheaterEthnologie, Jan. 01, 2003
Mac Guffin, May 01, 2002
Kleine Zeitung, Apr. 27, 2002
Illustrierte Neue Welt, Jan. 01, 2002
Haller Stadtzeitung, Dec. 01, 2001
Kleine Zeitung, Nov. 21, 2001
Tiroler Tageszeitung, Nov. 19, 2001
Kleine Zeitung, Nov. 14, 2001
Die Steirische Wochenpost, Apr. 26, 2001
Die Presse, Apr. 25, 2001
Kleine Zeitung, Apr. 21, 2001
Kronen Zeitung, Apr. 20, 2001
Neue Zeit, Apr. 20, 2001
Korso Info Server, Apr. 01, 2001
Jewish Journal, Apr. 01, 2001
Der Standard, Feb. 02, 2001
Grazer Woche, Jan. 28, 2001
Juden in Österreich, Jan. 01, 2001
Jewish Austria, Jan. 01, 2001
Kronen Zeitung, Nov. 11, 2000
Jewish Telegraph, Nov. 10, 2000
Neue Zürcher Zeitung, July 10, 2000
Salzburger Nachrichten, June 20, 2000
Kurier, June 16, 2000
Wiener Zeitung, June 16, 2000
Illustrierte Neue Welt, June 01, 2000
Die Gemeinde, June 01, 2000
haGalil Online I, May 17, 2000
haGalil Online II, May 17, 2000
Illustrierte Neue Welt, May 01, 2000
Megaphon, May 01, 2000
Kulturen und Künste, Jan. 01, 2000
Denken + Glauben, Jan. 01, 2000
www.jta.at, Dec. 01, 1999

Contrast - Oct. 01, 2004

Strijd om herstel joods theater

DE NEW YORKSE THEATERREGISSEUR WARREN ROSENZWEIG RUST NIET VOORDAT HET VOORMALIGE THEATRE IN HET NESTROY HOF HERSTELD IS ALS CEN

[English translation is forthcoming.]

WENEN – Jarenlang deden mensen hun boodschappen in het Nestroy Hof, zonder te weten dat de supermarkt zich in een oud theatre bevond. Het gietijzeren balkon, de loges, het glazen plafond en de rijk versierde muren bleven verborgen achter russenmuren en een verlaagd plafond. Vier jaar geleden ging de winkel dicht en ontdekte een architect door toeval de verborgen ruimte. ´Paradoxaal genoeg is het aan de afscherming te danken dat het theater in een redelijke staat bewaard is gebleven´, vertelt Rosenzweig. Hij was er meteen van overtuigd: dit theater moet weer tot leven komen.

Het Nestroy Hof staat in de wijk Leopoldstadt, in de volksmond Matseseiland genoemd omdat hier van oudsher veel joden wonen. Het is een achterstandswijk waar zowel kosjere winkels en orthodoxe joden met pijpenkrullen als ook nachtclubs en bordelen het straatbeeld bepalen.

In een gedeelte van het Nestroy Hof is nu een nachtclub gevestigd. Het multifunkctionele Jugendstilgebouw is in 1898 ontworpen door de bekende joodse architect Oskar Marmorek, zionist en goede vriend van Theodor Herzl. Tot de Tweede Wereldoorlog bood het onderdak aan dertig huishoudens, een theatre, café, bar en bioscoop. Destijds telde de joodse gemeenschap ruim 200 duizend leden en vormde het nestroy Hof een centrum van bruisende joodse cultuur. Hier speelden wereldberoemde ensembles uit Vilnius, Boekarest en Jeruzalem actuele en kritische stukken over antisemitisme en zionisme bijvoorbeeld.

Met de Anschluss von Oostenrijk aan het Duitse Rijk in 1938 kwam het tot een abrupt einde. Sommige acteurs, regisseurs en uitbater konden bijtijds vluchten, anderen kwamen in concerntratiekampen om. Het naziregime onteigende de joodse bezitter in 1940 om het aan een niet-joodse eigenaar te verkopen. Opmerkelijk is dat de erfgenamen van doze ´arische` kopers het pand nog steeds bezitten. Als theater is het sindsdien nooit meer gebruikt.

Pandbeheerder Stefan Sztatecny verwacht dat er binnenkort een nieuwe huurder intrekt, maar meer will hij niets prijsgeven. Rosenzweig vreest dat de eigenaren voor de hoogste bieder hebben gekozen, in de horecabranche bijvoorbeeld, en kennelijk niet zitten te wachten op een armlastig joods theatergezelschap als huurder. De stad Wenen is Rosenzweig (nog) niet te hulp geschoten. ´De keuze is aan de eigenaar en daarbij beschikt de gemeente niet over de nodige middelen om het pand te kopen of te huren. We hebben al genoeg zorgen met het beheer van bestaande theaters`, aldus de gemeentevoorlichtster. Rosenzweig vermoedt dat zijn subsidieaanvraag om het Nestroy Hof te restaureren weinig kans maakt, de ruim honderd steunbetuigingen van beroemde Oostenrijkse en internationale kunstenaars, intellectuelen en politici, ten spijt. Ook de huidige joodse gemeenschap van zesduizend leden kan de regisseur in zijn streven niet financieel ondersteunen.

Rosenzweig heeft het Jewish Theatre of Austria (JTA) in 1999 opgericht om joodse cultuur voor niet-joden te damystificeren en de dialog te bevorderen. Met levendig en eigentijds theater hoopt hij dat de joodse cultuur weer onderdeel wordt van de Oostenrijkse. Het JTA speelt en repeteert op wisselende podia met geld van particuliere sponsors en giften. Momenteel speelt het gezelschap Pessach Ramadan, waarin een gevluchte joodse en een Iraanse vrouw terugdenken aan hun land van herkomst, de verloren tradities en het gemis aan geborgenheid. Het stuk trekt volle zalen.

Monique Broeshart

© 2004 Contrast
Home Introduction Background Productions Press Submission Archive Sponsoring Links Search Contact Pinboard
DEUTSCH | PRINT | BACK